Poszkodowani kierowcy są dyskryminowani

Zamieszczono: 2009/05/12, Patryk Gust

PRAWO KONSUMENCKIE - Ubezpieczyciel nie może zawężać granic swojej odpowiedzialności wobec klienta. Powinien też wypłacać odszkodowanie za utratę wartości rozbitego auta.

Michał Kosiarski

Tak wynika z wyroku warszawskiego Sądu Apelacyjnego w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco (OWU) stosowanych przez Link 4 w latach 2005 - 2007.

Nasz czytelnik, pan Rafał Sangowski chciał podpisać z Link4 umowę ubezpieczenia AC. Zrezygnował, gdy stwierdził, że firma może w wielu sytuacjach zmniejszyć odszkodowanie albo nawet w ogóle go nie wypłacić. Ubezpieczyciel  zastrzegał, że jest uprawniony do stosownego zmniejszania odszkodowania lub odmowy jego wypłaty w całości, jeśli kierowca auta - lekceważąc akty staranności - przyczyni się do powstania lub zwiększenia rozmiaru szkody. Sąd I instancji nie miał zastrzeżeń do takiego zapisu w OWU, ale sąd apelacyjny miał w tej kwestii inne zdanie.

Na szkodę klienta

Sąd uznał, że taka klauzula jest sprzeczna z art.827 kodeksu cywilnego, który jednoznacznie określa zachowanie upoważniające ubezpieczyciela do odmowy wypłaty odszkodowania. Chodzi o wyrządzenie szkody umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa. - Tak więc rozszerzenie zakresu uprawnień przez zakład ubezpieczeń na każde postępowanie bez względu na to, czy jest ono wynikiem umyślnego działania czy tez rażącego niedbalstwa, stanowi naruszenie dobrych obyczajów - uzasadniała wyrok sędzia Barbara Godlewska - Michalak . Narusza to interesy konsumenta , którego uprawnienia ulegają ograniczeniu.

Wyrok jest prawomocny(sygn. VI ACa 1091/07). Link4 nadal stosuje podobne zapisy w swoich OWU, ale zastrzega, że jest upoważniony - w granicach bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa - zmniejszyć odszkodowanie lub odmówić jego wypłaty. Trudniej więc mu będzie uchylić się od odpowiedzialności. Ubezpieczycielom przygląda się również Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Trwają obecnie postępowania wobec PZU i Warty - mówi  Kamila Kurowska  z U OKiK. W tym pierwszym wypadku chodzi o m.in. o odmowę naprawy auta, gdy jej koszt przekracza 70% wartości pojazdu. Warta jest natomiast podejrzana o pobieranie wygórowanych opłat za odpisy i kserokopie akt szkodowych.

Auto mało warte

Kierowców broni także rzecznik ubezpieczonych Halina Olendzka. Chodzi o odmowę wypłacania odszkodowania z tytułu utraty wartości handlowej auta. Tymczasem cena naprawianego auta jest niższa niż hipotetyczna cena  tego samego pojazdu, który nie uczestniczyłby w wypadku.

Ubezpieczyciele powołują się  na instrukcję opracowaną w 2002 r. przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Samochodowych Ekspertmot. Dokument ten przewiduje, że utrata wartości handlowej następuje tylko w wypadku aut nie starszych niż trzyletnie (dla ciężarówek limit ten jest jeszcze niższy i wynosi dwa lata).

Dla starszych więc pojazdów nie ma więc podstaw do wyliczania dodatkowego elementu odszkodowania, jakim jest utrata wartości handlowej. Halina Olendzka podkreśla, że takie podejście jest sprzeczne z art.361 kodeksu cywilnego, który nie zamyka właścicielom pojazdów starszych niż trzyletnie prawa dochodzenia odszkodowania z tytułu utraty wartości handlowej. „Zgodnie z powołanym przepisem po stronie  ubezpieczyciela występuje obowiązek  pełnej kompensaty powstałej szkody" - podkreśla rzecznik w liście do stowarzyszenia rzeczoznawców.


Jakie odszkodowanie do wypłaty:

§  Odszkodowanie za uszkodzenia auta może obejmować  - oprócz kosztów jego naprawy - także zapłatę różnicy między wartością samochodu przed uszkodzeniem a po naprawie.

§  Podstawą ustalenia obu wartości auta (po naprawie powypadkowej i hipotetycznej, gdyby pojazd nie był uszkodzony) nie powinna jednak być cena jednostkowa , która może wynikać z zupełnie przypadkowych okoliczności. Tak wynika z uchwały Sadu Najwyższego z 12 października 2001r. (sygn. III CZP 57/01).

§  Należy wyliczyć średnie poziomy obu tych cen - powypadkowej i hipotetycznej. Różnica między tymi średnimi poziomami mogłaby być uwzględniona dopiero podczas wyliczania odszkodowania.