Auta z towarami niebezpiecznymi mogą jeździć nawet w upały

Zamieszczono: 2009/07/15, Patryk Gust

TRANSPORT DROGOWY|

Ładunki niebezpieczne trzeba przewozić sprawnymi i właściwie oznakowanymi pojazdami. Prowadzić je muszą odpowiednio przeszkoleni kierowcy. Pod okiem fachowców powinien się też odbywać załadunek i rozładunek takich towarów

ZOFIAJÓŹWIAK

Nad wszystkim zaś musi czuwać doradca do spraw bezpieczeństwa transportu drogowego towarów niebezpiecznych. Za niewypełnienie obowiązków J grożą przedsiębiorcom surowe kary. Chociaż wymagania są dosyć rygorystyczne, w praktyce może je spełnić nawet niewielka firma.

Międzynarodowe regulacje

Przepisy dotyczące towarów niebezpiecznych wynikają przede wszystkim z umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ADR (The European Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road) obowiązującej nie tylko w krajach UE (DzU z 2007 r. nr 99, poz. 667). Dotyczy ona międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Została ratyfikowana przez Polskę jeszcze w 1975r Co dwa lata jest aktualizowana, ostatnio w 2007 r. W styczniu 2009r. będzie kolejna nowelizacja, nowe regulacje wejdą w życie od połowy 2009r. Przepisy określają bardzo dokładnie, jakie towary i w jakich ilościach trzeba uznać za niebezpieczne oraz w jaki sposób należy je przewozić.

Starannie zapakuj

Najważniejsze krajowe regulacje zawarte są natomiast w ustawie o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (DzU z 2002 r. nr 199, poz. 1671 ze zm.). Każdy towar niebezpieczny musi być dobrze zapakowany. Poszczególne rodzaje towarów niebezpiecznych są sklasyfikowane zgodnie z umową ADR (rozróżnia ona 13 klas towarów niebezpiecznych). Szczegółowe przepisy ADR instruują, jak powinny być zapakowane poszczególne materiały (jest tam podany opis opakowań, ich wielkości oraz dopuszczalne ilości towarów w opakowaniach zbiorczych). Są też ogólne wymagania dotyczące opakowań wszystkich towarów niebezpiecznych. Przepisy określają dokładnie, jakie towary można przewozić tym samym pojazdem, a jakie trzeba wieźć od-dzielnie, jakie można ustawić koło siebie, a jakie trzeba rozdzielić innymi ładunkami.

Nie zapomnij o tablicach i gaśnicach

Pojazd, którym przewozi się towary niebezpieczne, musi być odpowiednio oznakowany, czyli mieć tablice barwy pomarańczowej, nalepki i znaki ostrzegawcze odpowiedniej wielkości i właściwie rozmieszczone, zgodnie z umową ADR. Musi mieć też odpowiednie wyposażenie, min. gaśnice, kamizelkę ostrzegawczą, kliny pod koła oraz inny sprzęt wskazany w instrukcji pisemnej dla kierowcy.

Takie wyposażenie najprościej kupić w komplecie. Znajduje się w sprzedaży jako homologowany zestaw ADR. Czasami, jeżeli wynika to z instrukcji obsługi, trzeba go dodatkowo uzupełnić.

Przewoźnik musi pamiętać, żeby w pojeździe znajdowały się odpowiednie gaśnice. Ponieważ od 1 stycznia 2008 r. zmieniły się przepisy w tym zakresie, przypominamy, że każdy pojazd przewożący towary niebezpieczne powinien być wyposażony:

• w co najmniej jedną gaśnicę o zawartości nie mniejszej niż 2 kg proszku gaśniczego (lub innego środka gaśniczego, ale o ilości równoważnej) do gaszenia pożaru silnika lub kabiny pojazdu,
• jedną lub więcej gaśnic o łącznej zawartości 4 kg proszku gaśniczego (lub innego środka gaśniczego, ale o ilości równoważnej), jeżeli dopuszczalna masa całkowita (dmc) nie przekracza 3,51,
• jedną lub więcej gaśnic o łącznej zawartości 8 kg proszku gaśniczego (lub innego środka), przy czym zawartość jednej gaśnicy nie powinna być mniejsza niż 6 kg, jeżeli dmc pojazdu przekracza 3,51, lecz nie jest większa niż 7,51,
• jedną lub więcej gaśnic o łącznej zawartości 12 kg proszku gaśniczego (lub innego środka), przy czym zawartość jednej gaśnicy nie powinna być mniejsza niż. 6 kg, jeżeli dmc pojazdu jest większa niż 7,5t.

W drogę z instrukcją

Jednym z najważniejszych dokumentów, które musi mieć kierowca ze sobą w trasie, jest pisemna instrukcja dotycząca przewożonych materiałów. Opracowuje ją i dostarcza przewoźnikowi (kierowcy) nadawca niebezpiecznego ładunku. Informacje zawarte w instrukcji trzeba dostarczyć przewoźnikowi w momencie zlecenia przewozu, tak aby mógł on dostosować dodatkowe wyposażenie pojazdu do zawartych tam wymagań. Kierowca powinien dostać instrukcje najpóźniej w czasie załadunku materiału. Powinien je przechowywać w miejscu widocznym w kabinie pojazdu. Jeżeli w pojeździe są instrukcje, których nie stosuje się do aktualnie przewożonych towarów, powinny być przechowywane oddzielnie, żeby nie pomylić ich z właściwymi dokumentami. Przewoźnik musi też być pewny, że kierowca przed odjazdem zapoznał się z instrukcjami i je rozumie.

Instrukcje pisemne dla kierowcy są sporządzane z myślą o sytuacjach wyjątkowych (gdyby np. doszło do wypadku) i dotyczą każdego przewożonego materiału. Podaje się tam właściwości fizykochemiczne materiału oraz sposób postępowania w razie wypadku. Mają być tam opisane:

• nazwa materiału lub grupy to-warów, klasa i numer UN, zwięzła charakterystyka ładunku (np. stan fizyczny, barwa oraz zapach),
• zagrożenia dla przewożonych materiałów (zagrożenie do-minujące, zagrożenie dodatkowe, zachowanie się materiału pod wpływem ognia, ogrzewania lub wody),
• środki zaradcze, które powinien zastosować kierowca,
• sprzęt ochrony indywidualnej, który powinien być w pojeździe,
• czynności, które trzeba wykonać w razie wypadku (np. zakaz używania ognia i palenia, wyłączenie silnika, oznakowanie miejsca wypadku oraz ostrzeżenie innych kierowców i osób postronnych, powiadomienie policji i straży pożarnej),
• czynności, które trzeba wykonać, gdy uwolni się niewielka ilość materiału lub materiał specyficznie się zachowujący,
• dodatkowe wyposażenie (jeśli jest niezbędne).
• postępowanie kierowcy na wypadek pożaru (ale kierowca co do zasady nie powinien gasić pożaru ładunku),
• postępowanie kierowcy w razie kontaktu z przewożonym materiałem.

Kurs i przeszkolenie

Nie każdy kierowca ma prawo wozić ładunki niebezpieczne. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami wszyscy szoferzy pojazdów przewożących ładunki niebezpieczne i wymagające oznakowania powinni mieć zaświadczenie stwierdzające, że odbyli kurs (zwany szkoleniem podstawowym) i zdali odpowiedni egzamin dotyczący wymagań, które powinny być spełnione podczas przewozu towarów niebezpiecznych. Szkolenie muszą przejść także ci, którzy robią to pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekracząjącej 3,5 t, jeżeli taki samochód, zgodnie z przepisami ADR, musi być oznakowany.

W trakcie szkolenia kierowca dowiaduje się o zagrożeniach występujących podczas przewozu towarów niebezpiecznych. Uzyskuje też informacje niezbędne do zminimalizowania prawdopodobieństwa powstania wypadku oraz umożliwiające podjęcie działań zmierzających do ograniczenia skutków wypadku i koniecznych dla zachowania ich własnego bezpieczeństwa oraz bezpieczeństwa innych osób i środowiska.

Natomiast kierowcy przewożący materiały niebezpieczne w cysternach muszą przejść szkolenie specjalistyczne. Specjalistyczny kurs powinni przejść także ci, którzy wożą najbardziej niebezpieczne ładunki, czyli materiały wybuchowe oraz promieniotwórcze.

Zaświadczenie jest ważne przez pięć lat. W roku poprzedzającym utratę ważności kierowca powinien ukończyć kurs dokształcający i uzyskać nowe zaświadczenie ADR lub przedłużyć stare.

Za kurs osoby u siebie za-trudnionej płaci przedsiębiorca prowadzący przewozy towarów niebezpiecznych. On także płaci za swój własny kurs.

Autem przewożącym towary niebezpieczne nie wolno wieźć pasażerów. Osoby wchodzące w skład załogi pojazdu (np. pomagające przy załadunku i wyładunku), inne niż kierowcy, powinny zostać przeszkolone w zakresie wymagań związanych z przewozem towarów niebezpiecznych. Szkolenie takie może przeprowadzić zatrudniony w firmie doradca ADR.

Ciągnikiem tylko małe ilości

W Polsce dopuszcza się przewóz paliwa do silników Diesla, materiałów utleniających (chodzi o niektóre nawozy sztuczne) lub materiałów trujących stosowanych jako środki ochrony roślin zespołem pojazdów składającym się z ciągnika rolniczego i przyczepy, jeżeli są one przewożone w opakowaniach i w niewielkich ilościach. Chodzi o takie, dla których w umowie ADR nie przewiduje się obowiązku oznakowania pojazdu.

Co roku nowe badanie

Pojazd, który przewozi towary niebezpieczne, musi co najmniej raz w roku przejść badania techniczne. Chodzi o zwykłe badania, które przechodzą wszystkie auta. Muszą pamiętać o tym zwłaszcza ci, którzy dysponują nowymi samochodami. Jeżeli nawet nowy pojazd może przechodzić badania techniczne raz na dwa lata, to do przewożenia towarów niebezpiecznych niezbędny jest coroczny przegląd takiego pojazdu.

Natomiast cysterny, którymi przewozi się łatwopalne ciecze i gazy, oraz te auta, którymi przewozi się materiały wybuchowe, muszą przejść specjalistyczne badania techniczne. Prowadzi je Transportowy Dozór Techniczny.

Przewoźnik wszystko sprawdzi

Zanim przewoźnik podejmie kurs z niebezpiecznym towarem, musi się upewnić, że wszystko jest w porządku (patrz ramka). Jeżeli zauważy naruszenie przepisów ADR, to nie powinien podejmować się przewozu do czasu usunięcia nieprawidłowości. Jeśli nieprawidłowości pojawią się w trakcie przewozu, to taki przewóz trzeba jak najszybciej przerwać, a w razie potrzeby zawiadomić stosowne służby.

Źródł:db.Rzeczpospolita