Kierowcy muszą się odpowiednio zachowywać podczas kontroli na szosie
Zamieszczono: 2009/07/15, Patryk Gust
RUCH DROGOWY
Zmieniły się przepisy dotyczące kontroli drogowych. Po
sprawdzeniu stanu technicznego pojazdu kierowcy dostaną sprawozdanie, które
uchroni ich i przed kolejną kontrolą.
ZOFIA JÓŹWIAK
Nowe rozporządzenie w
sprawie kontroli ruchu drogowego i (DzU z 2008 r. nr 132. poz. 841) określa,
kto może sprawdzać pojazdy i kierowców oraz jak mają się przy tym zachowywać
kontrolujący i sprawdzany. Przepisy weszły w życie 24 lipca. Zastąpiły
wcześniejsze rozporządzenie pod tym samym tytułem (DzU z 2003 r. nr 14, poz 144
ze zm.).
Kto zatrzyma i gdzie
Prowadząc pojazd może się spotkać z kontrolą nie tylko na 1 szosie, lecz
także w lesie czy nawet w parku narodowym. Nie zawsze zatrzyma go inspektor transportu drogowego lub policjant. Może się
także zdarzyć, że będzie to funkcjonariusz Straży Granicznej, celnik,
strażnik gminny(miejski), leśny, funkcjonariusz straży parku narodowego,
a także osoba działająca w imieniu zarządcy drogi. Każda z tych grup
sprawdzających ma nieco inne uprawnienia.
Kontroli nie musi dokonywać umundurowany policjant. Może być po cywilnemu,
ale wtedy zatrzyma auto tylko w obszarze zabudowanym. Pozostali funkcjonariusze
powinni być umundurowani (są nieliczne sytuacje wyjątkowe).
Nie w każdym miejscu wolno zatrzymać pojazd do kontroli. Podstawową zasadą
jest, że nie może on zagrażać bezpieczeństwu ruchu. W wyjątkowych sytuacjach
(np. pościg lub gdy pojazd może zagrażać bezpieczeństwu mchu) wolno zatrzymać
pojazd w innym miejscu, ale wówczas policjant wtacza niebieskie błyskające
światło w swoim wozie (powinien stać za kontrolowanym pojazdem). Z
rozporządzenia zniknęło natomiast obowiązujące wcześniej ograniczenie niepozwalające
zatrzymać auta, gdy utrudnia to ruch.
Nie wszyscy kontrolerzy mają uprawnienia do zatrzymywania auta na szosie -
strażnicy leśni czy parkowi robią to wyłącznie na terenach lasów lub parków narodowych
(wynika to z prawa o ruchu drogowym, a nie bezpośrednio z rozporządzenia).
Natomiast strażnicy gminni lub miejscy robią to tylko w swoich gminach lub
miastach.
Zachowania funkcjonariusza
W warunkach dobrej widoczności policjanci i inni uprawnieni do tego
funkcjonariusze zatrzymują auto lizakiem lub nawet ręką (gdy są w mundurze). W
nocy może to być latarka z czerwonym światłem albo lizak ze światłem
odblaskowym. Zmotoryzowany funkcjonariusz może też wydawać polecenia
kierowcy zatrzymywanego pojazdu nie tylko za pomocą lizaka, ale także np.
megafonu. Polecenie zatrzymania ma być podane na tyle jednoznacznie, żeby było
zrozumiale, oraz z odległości wystarczającej do bezpiecznego zatrzymania się we
wskazanym miejscu.
Umundurowany funkcjonariusz nie musi
się legitymować, ale ma to zrobić na żądanie kierowcy. Ten musi mieć możliwość
zanotowania zawartych w dokumencie danych.
W uzasadnionych sytuacjach (jedną z nich jest np. badanie na zawartość w
organizmie alkoholu albo innych środków odurzających) można poprosić kierowcę
do radiowozu. Jeżeli zaś kontrolujący zatrzymuje dokumenty, to wydaje
odpowiednie pokwitowanie. Niekiedy stanowi ono jednocześnie skierowanie na
dodatkowe badania techniczne.
Ręce trzymane na kierownicy
Przepisy regulują też sposób zachowania kierowcy. Ma się on stosować do
poleceń, sygnałów i wskazówek wydawanych przez kontrolera. Po zatrzymaniu ma trzymać
ręce na kierownicy. Dopiero na polecenie funkcjonariusza wyłącza silnik lub
światła awaryjne. Także tylko na polecenie kontrolującego może wy siąść z
pojazdu. Zgodnie z nowym rozporządzeniem osoba uprawniona może to nakazać w
sytuacjach uzasadnionych względami bezpieczeństwa lub uwarunkowanych
charakterem kontroli.
Protokół sporządzony z kopią
Stosunkowo często kierowca spotka się z sytuacją, że po za-trzymaniu
firmowego pojazdu (podlegającego przepisom o transporcie drogowym) funkcjonariusz
sprawdzi też jego stan techniczny (hamulce, układ wydechowy, jakość spalin,
układ kierowniczy, widoczne usterki w zawieszeniu i podwoziu, koła i opony,
tachograf. czy nie wycieka olej). Zanim przystąpi do takiego przeglądu,
przejrzy też dokumenty dopuszczające auto do ruchu oraz ostatnie sprawozdanie z
kontroli drogowej, jeżeli kierowca maje ze sobą. Wożenie takiego dokumentu może
się okazać przydatne.
Jeśli bowiem ze sprawozdania wynika,
że podobna kontrola miała miejsce nie dawniej niż trzy miesiące wstecz, to
wymienione w sprawozdaniu elementy nie zostaną sprawdzone (chyba że
nieprawidłowości są ewidentne).
Zasady prowadzenia kontroli pojazdu opisane są w załącznikach do
rozporządzenia. Z każdej kontroli funkcjonariusz sporządzą protokół (jego wzór
zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia). W protokole wpisu je. które
elementy zostały sprawdzone, a
które pominięto, oraz stwierdzone usterki. Oryginał daje kierowcy, natomiast kopię
pozostawia w archiwum. W czasie kontroli autem może kierować policjant albo
inspektor transportu drogowego, jeżeli mają odpowiednie uprawnienia do
prowadzenia tego typu wozów. Taki funkcjonariusz może też w razie konieczności
odprowadzić pojazd w bezpieczne miejsce, jeżeli stan techniczny lub zachowanie
kierowcy mogą zagrażać bezpieczeństwu
Sprawdzą czas prowadzenia
Postrachem kierowców w transporcie drogowym są przede wszystkim inspektorzy
transportu drogowego - od lat sprawdzają nie tylko pojazdy i ładunki, lecz
także czas prowadzenia, obowiązkowe przerwy i odpoczynki. Warto jednak pamiętać,
ze nie tylko om mogą sprawdzać tachografy (urządzenia zapisujące czas
prowadzenia). Mogą to robić także policjanci, funkcjonariusze Straży Granicznej
i celnicy. Kierowcy muszą się liczyć z tym, że takich kontroli będzie coraz więcej.
Wymagają tego bowiem przepisy unijne.Nowe rozporządzenie w sprawie kontroli mchu drogowego reguluje sposób
postępowania służb także z coraz częściej spotykanymi w samochodach
tachografami cyfrowymi. Funkcjonariusz może przy tym korzystać 7. karty kontrolnej
do tachografów cyfrowych (jeśli taką ma) lub odczytać wydruk z takiego
urządzenia. Tak jak do tej pory funkcjonariusze ci mogą też sprawdzać czas
prowadzenia, przerw i odpoczynków na podstawie tarczek tachografów analogowych.
Od 1 stycznia 2008 r. kierowca musi wozić ze sobą tarczkę za bieżący dzień i aż
za 28 poprzednich. Wynika to z rozporządzenia nr 561/ 2006/WE w sprawie harmonizacji
niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (PzUrz
L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r).
Strażnicy miejscy, leśni i parków narodowych nie mają uprawnień do
kontrolowania czasu prowadzenia pojazdu ani jego stanu technicznego.
Niebezpieczne przeładowanie
Kierowcy mogą też spotkać
się w trasie z kontrolą prowadzoną przez zarządcę drogi. Osoby działające w
imieniu zarządcy sprawdzają pojazdy w obecności funkcjonariusza policji lub
inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. Mają oni prawo zatrzymać auto, legitymować
kierowcę i wydawać mu polecenia dotyczące korzystania z drogi bądź pojazdu.
Mogą m.in. sprawdzać:
- dokumenty wymagane w związku z używaniem pojazdu.
- stan techniczny, wyposażenie, ładunek, wymiary, masę lub nacisk osi pojazdu (w tym celu osoba z odpowiednimi uprawnieniami może kierować sprawdzanym pojazdem).
- czy pojazd nie uszkadza drogi.
- czy jej nie zanieczyszcza lub nie zaśmieca.
